نسخه پيش از چاپ

 

 


همين صفحه

ايميل به نويسنده



همسايه ها
 

زنان ايران

آوای زن

زنانه ها

خورشيد خانوم

زن نوشت

وبلاگهای زنان
 


بايگاني وبلاگ



Gardoon Persian Templates

[Powered 
by Blogger]

 

 

Monday, October 06, 2003

این آخرین یادداشتی است که روی این وبلاگ می گذارم زیرا به زودی سایت شخصی ام به راه خواهد افتاد و مطالب این وبلاگ به همراه سایر نوشته هایم به آن منتقل می شود. این یادداشت قرار است در رزونامه یاس نو پنجشنبه چاپ شود اما از آنجایی که می ترسم آن موقع دیگر خیلی دیر شده باشد، آن را در اینجا منتشر می کنم. از گردانندگان روزنامه یاس نو هم عذر می خواهم. چاره ای نبود.

همه برابرند، بعضي ها برابرترند!

ماني كه اين يادداشت به چاپ مي رسد ممكن است حكم اعدام افسانه نوروزي توسط دادگستري استان هرمزگان اجرا شده باشد. با اين همه نوشتن اين سطور، شايد فايده اي بيشتر از سياه كردن كاغذ داشته باشد.
شش سال پيش، افسانه نوروزي، زني با دو بچه، مردي به نام مقدم كه دوست شوهرش و رييس حفاظت اطلاعات جزيره كيش بود را در خانه او و با ضربات چاقو به قتل رساند. افسانه در دادگاه گفت: او قصد تجاوز به من داشت و من براي دفاع از خودم او را كشتم. اما دفاع افسانه هيچگاه و از سوي هيچ دادگاهي مشروع شناخته نشد. نخستين دادگاه بعد از گذشت سه سال از قتل در جزيره كيش تشكيل شد. در طول اين مدت شوهر افسانه نيز به دليل همدستي در قتل با انگيزه سرقت بازداشت اما بعد آزاد شد. در حكم دادگاه اوليه با كلماتي بسيار مبهم به اين موضوع اشاره شده بود كه افسانه با رفتار خود، زمينه را براي تجاوز فراهم كرده است بنابراين نمي تواند ادعاي دفاع مشروع داشته باشد. پيش از اين در يادداشتي ديگر بحث كرده ايم كه حتي در صورت درستي اين قضيه از نظر قانوني چنين استدلالي وجاهت ندارد. (1) با اين همه حكم اعدام افسانه نوروزي كه 6 سال دور از فرزندانش در زندان بندرعباس گذرانده است تاييد شد. با وجود اعتراض گسترده فعالان حقوق بشر و مطبوعات در ايران و دنيا، با سپردن 10 ميليون تومان به عنوان سهم احتمالي دو فرزند مرد مقتول به صندوق دادگسنري از سوي همسر و مادر او، حكم اعدام براي اجرا به افسانه ابلاغ شده است. (2) حتي نامه سازمان عفو بين الملل هم كه از رهبري و مقامات قضايي جمهوري اسلامي توقف اجراي اين حكم را خواسته بود، فايده اي نداشته است. نكته دردناك اين است كه درست در همان روزهايي كه حكم اعدام افسانه نوروزي آماده براي ابلاغ مي شد و از او مي خواستند كه زير ورقه مرگ خويش انگشت بزند، سازمانها و فعالان حقوق بشر در دنيا به پيروزي بزرگي دست يافتند. حكم سنگسار ”آمينه لاوال” زن نيجريه اي كه اتفاقا قطعي هم شده بود لغو شد. اما ظاهرا در كشور ما همه چيز برعكس عمل مي كند. به محض اينكه سازمانهاي بين المللي وارد صحنه اي مي شوند، شمارش معكوس آغاز مي شود.
در كلاسهاي دانشكده حقوق به دانشجويان مي گويند همين كه حكمي از تمامي مجاري قانوني عبور كرد و در عاليترين مرجع قضايي يعني ديوان عالي كشور تاييد شد، ديگر نمي توان گفت آن حكم ناعادلانه يا نادرست بوده است. بنابراين فرض را بر اين مي گذاريم كه اين حكم كاملا درست است و در مورد صحت آن چون و چرا نبايد كرد (هر چند اخيرا حكم ديوان عالي كشور درباره پرونده قتلهاي محفلي كرمان حتي اعتراض رييس دادگستري كرمان را برانگيخته است.(3)) اما حتي اگر فرض كنيم حكم اعدام افسانه نوروزي درست، مطابق قانون و عادلانه صادر شده است باز هم چيزهاي ديگري وجود دارد كه نمي توان ناديده گرفت. سيزده سال از زماني كه به ليلا فتحي، دختر 9 ساله، در روستايي در كردستان تجاوز كردند مي گذرد. هنوز قاتلان و تجاوز كنندگان به او هيچ مجازاتي نشده اند. پدر و نابرادري آرين، دختري كه بر اثر شكنجه و كودك آزاري جان سپرد آزادانه و تنها به اين دليل كه حكمشان از سوي ديوان عالي كشور تاييد نشده زندگي مي كنند، در حالي كه افسانه نوروزي 6 سال در زندان بوده و دخترش نوشته كه در اثر آنچه بر او رفته (كه بخش اعظم آن به دليل احتمال ايجاد يك پرونده تازه عليه روزنامه قابل بازگويي نيست)، ديگر مادرش را نمي شناسد. عموي نرگس، كه اين دختر نوجوان را با انبر و سيگار مورد اذيت و آزار قرار داده حتي هنوز دستگير نشده است در حالي كه به گفته برادرش از راه كشاندن زنان و دختران شهر ساري به جاهاي خلوت و دزدين پولها و طلاهاي آنها امرار معاش مي كند. مرد مرودشتي تنها بعد از اينكه به سي و چهارمين كودك تجاوز كرده دستگير شده است و....
هر چند اصل 20 قانون اساسي مي گويد: ” همه افراد ملت اعم از زن و مرد يكسان در حمايتت قانون قرار دارند و از همه حقوق انساني، سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي با رعايت موازين اسلام برخوردارند.“ اما نگاهي مقايسه اي به روند دادرسي به خصوص در مواردي كه گفته شد ( و البته موارد مشابه ديگري نيز كه وجود دارد ) نشان مي دهد كه انگار بعضي ها برابر ترند. در مورد افسانه نوروزي حتي اگر حكم اعدام او را بپذيريم، نمي توانين زنداني بودن او را در تمام اين مدت و آزاد بودن مثلا پدر و برادر آرين را در مدتي بسيار بيشتر از اين ناديده بگيريم. همنطور نمي توانيم بفهميم كه چطور روند قطعي شدن برخي از احكام آن قدر طولاني است و در مورد برخي ديگر به اين سرعت انجام مي شود. به خصوص اگر به همه اطلاعاتمان اين نكته را نيز بيفزاييم كه مرد كشته شده، يك مقام امنيتي بوده است،‏ كه بر ظن ما نسبت به برابرتر بودن برخي نسبت به برخي ديگر مي افزايد. حتي اگر قبول كنيم آنچه براي افسانه نوروزي تعيين شده، عدالت است باز هم نمي توانيم قبول كنيم عدالت براي او و برخي ديگر به يكسان اجرا شده است. آيا عدالت نيز در اين كشور زنانه، مردانه است؟

ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ
1. رجوع شود به يادداشتي با عنوان "قانون کرم از خود درخت"
2. بعضي از مطبوعات از جمله روزنامه اعتماد مورخ 11 مهر 82 به غلط نوشته اند 10 ميليون تومان پول بابت نصف ديه افسانه نوروزي پرداخت شده است. در حالي كه طبق قوانين ايران ديه قتل زن نصف ديه مرد است. بنابراين اگر مردي زني را بكشد، خانواده زن كشته شده اگر بخواهند قاتل كشته شود بايد نصف ديه را به او بپردازند اما اگر زني، مردي را بكشد (مثل مورد افسانه) بديهي است چون ارزش جان زن نصف ارزش جان مرد است، خانواده مرد براي قصاص نبايد پولي پرداخت كنند. 10 ميليون تومان پول پرداخت شده در اين مورد به دليل صغير بودن فرزندان مقتول است و اينكه آنها نا به سن رشد نرسند نمي توانند درباره اينكه مي خواهند قاتل پدرشان قصاص شود يا نه، نظر دهند. هر چند قانون در مورد ضغير بودن برخي از اولياي دم تكليفي معين نكرده است اما راي هيات عمومي ديوان عالي كشور كه در تاريخ 20/ 8/ 1365 به شماره 31 صادر شده به اين شرح است: ” در مورد قتل عمدي اگر بعضي از اوليه دم كبير و بعضي ديگر صغير باشند و اوليا دم كبير تقاضاي قصاص نمايند‏، با تامين سهم صغار از ديه شرعي مي توانند جاني را قصاص نمايند.” هرچند اين نظر ديوان عالي كشور، از نظر فقهي و روايتي مخالفاني قوي هم دارد و معلوم نيست ديوان عالي كشور بر چه مبنايي چنين رايي را صادر كرده است . امام خميني در تحرير الوسيله آورده است: ” و اگر { بعضي از اولياي دم} صغير باشد پس در روايتي است كه انتظار بكشند تا آن كساني كه پدرشان كشته شده، بزرگ شوند. پس اگر بالغ شدند، مخيرند. بنابراين اگر دوست داشتند بكشند يا عفو نمايند يا مصالحه كنند.“ ( ترجمه تحرير الوسيله امام خميني، جلد چهارم، ص 319-321، دفتر انتشارات اسلامي، بي تا)
خبرنگاري كه خبر ياد شده را به غلط تنظيم كرده با كمي دقت مي توانست دريابد اگر قرار بود اين پول، نصف ديه افسانه باشد بايد به او يا خانواده اش داده مي شد نه اينكه به صندوق دادگستري سپرده شود.
3.چند مرد كه عضو يكي از نهادهاي شبه نظامي بودند در كرمان 3 مرد و يك زن را به دلايلي نامعلوم به قتل رسانده اند. هيچيك از آنها نتوانسته اند ثابت كنند افراد به قتل رسيده مهدورالدم بوده اند. در ميان اتهامات اين افراد، علاوه بر مشاركت در قتل، آدم ربايي، زناي به عنف، سرقت و... نيز به چشم مي خورد. دادگاه بدوي در كرمان با عدم پذيرش دفاعيات آنها، حكم اعدام برايشان صادر كرد اما ديوان عالي كشور حكم ياد شده را با اين استدلال كه افراد يادشده متدين بوده اند و به دليل نقص تحقيقات نقض كرد.

 Shadi  ||  3:00 PM